BÌNH DÂN HỌC VỤ SỐ: CUỘC CÁCH MẠNG "DIỆT GIẶC DỐT" CÔNG NGHỆ TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Từ “biết chữ” đến “biết số” – yêu cầu của cuộc sống hiện đại

Nếu như sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, “giặc dốt” là một trong những trở lực lớn đối với công cuộc xây dựng đất nước và phong trào Bình dân học vụ đã góp phần đưa ánh sáng tri thức đến với đông đảo nhân dân, thì ngày nay, trong kỷ nguyên công nghệ số, một “khoảng cách” mới đang đặt ra: khoảng cách về kỹ năng số.

Công nghệ số đã và đang hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống. Người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục hành chính trên môi trường mạng; sử dụng điện thoại thông minh để liên lạc, tiếp nhận thông tin; thanh toán bằng mã QR; chuyển tiền qua ngân hàng; mua bán hàng hóa trên các nền tảng trực tuyến; tra cứu thông tin bảo hiểm, y tế và sử dụng nhiều tiện ích số khác.

Điều đó cho thấy, biết sử dụng công nghệ số đang dần trở thành một kỹ năng thiết yếu của mỗi công dân.

Đối với những người chưa quen với điện thoại thông minh, chưa biết sử dụng các ứng dụng số hoặc còn e ngại khi thực hiện giao dịch trực tuyến, những thao tác tưởng chừng đơn giản lại có thể trở thành rào cản. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, khoảng cách về kỹ năng số có thể khiến một bộ phận người dân khó tiếp cận đầy đủ các tiện ích mà chuyển đổi số mang lại.

Vì vậy, “Bình dân học vụ số” không chỉ đơn thuần là hướng dẫn người dân sử dụng một ứng dụng hay một thiết bị, mà còn là quá trình nâng cao năng lực số, tạo sự tự tin và hình thành thói quen sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả trong đời sống hằng ngày.

“Bình dân học vụ số” – đưa kỹ năng số đến gần từng người dân

Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai với tinh thần người dân là trung tâm, kỹ năng thiết thực là trọng tâm và cộng đồng là môi trường để lan tỏa.

Nội dung hướng dẫn tập trung vào những kỹ năng gần gũi, thiết thực, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm đối tượng.     Người dân được hướng dẫn cách sử dụng điện thoại thông minh, kết nối Internet, cài đặt và sử dụng các ứng dụng thiết yếu; thực hiện dịch vụ công trực tuyến; sử dụng định danh điện tử VNeID; tra cứu thông tin bảo hiểm; thanh toán không dùng tiền mặt; tìm kiếm và tiếp nhận thông tin trên môi trường mạng.

Đặc biệt, an toàn thông tin và phòng tránh lừa đảo trực tuyến là nội dung cần được quan tâm thường xuyên. Người dân cần biết cách bảo vệ thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng và tài khoản mạng xã hội; không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho người khác; cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn, đường link và yêu cầu chuyển tiền có dấu hiệu bất thường; đồng thời biết kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.

Mục tiêu của phong trào không phải biến mọi người dân trở thành chuyên gia công nghệ, mà là giúp mỗi người đủ kiến thức và kỹ năng để tự thực hiện những công việc số cơ bản, thiết yếu và an toàn.

Mỗi người dân là một “học viên”, mỗi người biết công nghệ là một “người hướng dẫn”

Để “Bình dân học vụ số” đi vào cuộc sống, cần phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Trong đó, Tổ Công nghệ số cộng đồng giữ vai trò quan trọng trong việc đưa kỹ năng số đến tận khu dân cư. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng có thể trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện từng thao tác trên điện thoại, giải đáp những khó khăn và hướng dẫn cách sử dụng các tiện ích số.

Đoàn viên, thanh niên tiếp tục phát huy vai trò xung kích, tình nguyện; cán bộ, công chức, viên chức chủ động hướng dẫn người dân khi thực hiện thủ tục hành chính; các tổ chức đoàn thể tích cực tuyên truyền, vận động hội viên tham gia.

Trong mỗi gia đình, con cháu có thể hướng dẫn ông bà, cha mẹ; người biết nhiều hướng dẫn người biết ít; người thành thạo giúp đỡ người còn hạn chế. Đây chính là cách làm đơn giản nhưng hiệu quả để kỹ năng số được lan tỏa tự nhiên trong cộng đồng.

Quan trọng hơn, việc học kỹ năng số cần gắn với thực hành. Người dân không chỉ “nghe hướng dẫn” mà cần trực tiếp thao tác: tự mở ứng dụng, tự đăng nhập, tự tra cứu, tự thực hiện một dịch vụ công, tự quét mã QR hoặc tự nhận biết một dấu hiệu lừa đảo.

Học đến đâu, thực hành đến đó; biết một kỹ năng thì hướng dẫn thêm một người. Từ những việc nhỏ sẽ hình thành thói quen lớn, tạo nền tảng cho một cộng đồng số chủ động và an toàn.

Xóa mù số để không ai bị bỏ lại phía sau

Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi những thành quả của công nghệ được lan tỏa đến mọi tầng lớp nhân dân. Vì vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng, nền tảng và các ứng dụng số, việc phổ cập kỹ năng số cho người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

“Bình dân học vụ số” hướng đến một xã hội mà ở đó người cao tuổi không còn quá e ngại khi sử dụng điện thoại thông minh; người dân có thể tự thực hiện những thủ tục trực tuyến cơ bản; hộ kinh doanh có thể tiếp cận phương thức thanh toán số; người lao động có thể khai thác thông tin phục vụ công việc; mỗi gia đình có kiến thức để bảo vệ mình trước những nguy cơ trên không gian mạng.

Đó cũng chính là quá trình thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm dân cư, giữa những người thành thạo công nghệ và những người còn hạn chế về kỹ năng, để chuyển đổi số thực sự mang lại lợi ích cho người dân.

Chung tay xây dựng công dân số, cộng đồng số

“Bình dân học vụ số” không phải là một phong trào nhất thời mà cần trở thành hoạt động thường xuyên, liên tục, gắn với đời sống và nhu cầu thực tế của nhân dân.
       Mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và người dân có thể bắt đầu từ những việc rất đơn giản: học thêm một kỹ năng số, sử dụng thêm một tiện ích số và hướng dẫn thêm một người cùng biết sử dụng công nghệ.

Từ một người biết, hai người biết; từ một gia đình biết, nhiều gia đình cùng biết; từ từng khu dân cư hình thành cộng đồng số. Đó chính là cách để tinh thần “Bình dân học vụ số” lan tỏa sâu rộng và bền vững.

“Người biết nhiều dạy người biết ít, người đi trước rước người đi sau. Mỗi gia đình là một lớp học số, mỗi người thành thạo công nghệ là một hạt nhân lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng.”

Với tinh thần chủ động, đoàn kết và không ngừng học hỏi, UBND xã An Phước kêu gọi toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân tích cực hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”; mạnh dạn tiếp cận công nghệ, chủ động rèn luyện kỹ năng số, sử dụng các dịch vụ số an toàn, hiệu quả, góp phần xây dựng xã An Phước trở thành cộng đồng số văn minh, an toàn và phát triển

Từ “biết chữ” đến “biết số” là một bước chuyển mình tất yếu. Và mỗi người dân chính là một chủ thể quan trọng trong hành trình chuyển đổi số hôm nay.

Tham gia các lớp học Bình dân học vụ số tại website: binhdanhocvuso.gov.vn