UBND xã An Phước tăng cường công tác phòng, chống bệnh Lở mồm long móng trên đàn gia súc

Bệnh Lở mồm long móng là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút thuộc giống Aphthovirus, họ Picornaviridae gây ra, thường xuất hiện trên các loài gia súc móng guốc chẻ như trâu, bò, lợn, dê, cừu… Đây là bệnh có tốc độ lây lan nhanh, phạm vi phát tán rộng và nguy cơ bùng phát thành dịch lớn nếu không được phát hiện, kiểm soát và xử lý kịp thời. Trong điều kiện thời tiết chuyển mùa như hiện nay, sức đề kháng của vật nuôi dễ bị suy giảm, tạo điều kiện thuận lợi để mầm bệnh phát sinh và lây lan trong cộng đồng chăn nuôi.

Theo ngành chuyên môn, vi rút lở mồm long móng hiện có 7 serotype gồm O, A, C, Asia 1, SAT-1, SAT-2 và SAT-3. Trong đó, SAT-1 (Southern African Territories type 1) là một chủng vi rút nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh trên nhiều loài động vật móng guốc chẻ như trâu, bò, lợn, dê, cừu, thậm chí cả một số loài động vật hoang dã. Mặc dù tại Việt Nam hiện chưa ghi nhận serotype SAT-1, song nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn luôn hiện hữu, đòi hỏi công tác giám sát, phòng ngừa dịch bệnh phải được thực hiện nghiêm ngặt và chủ động.

Vi rút gây bệnh có khả năng tồn tại trong môi trường trong thời gian dài và dễ dàng phát tán qua nhiều con đường khác nhau như tiếp xúc trực tiếp giữa gia súc khỏe mạnh với gia súc mắc bệnh; thông qua phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, thức ăn, nguồn nước, người chăm sóc hoặc hoạt động mua bán, vận chuyển, giết mổ động vật không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y. Trong điều kiện thuận lợi, vi rút còn có thể phát tán theo không khí và gió, làm gia tăng tốc độ lây lan dịch bệnh trên diện rộng.

Khi dịch bệnh xảy ra, không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế do vật nuôi giảm tăng trọng, giảm sức kéo, giảm sản lượng sữa, chậm phát triển mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi và đời sống của người dân. Đặc biệt, đối với gia súc non, bệnh có thể gây biến chứng viêm cơ tim cấp tính và dẫn đến tử vong với tỷ lệ cao nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Gia súc mắc bệnh thường có các biểu hiện như sốt cao từ 40 - 41°C, mệt mỏi, bỏ ăn, giảm khả năng vận động, đi lại khó khăn. Một trong những dấu hiệu đặc trưng dễ nhận biết là hiện tượng chảy nhiều nước dãi; nước bọt tiết ra liên tục, có bọt trắng như xà phòng và kéo thành sợi quanh miệng. Sau đó, tại vùng miệng, lưỡi, lợi, môi hoặc kẽ móng xuất hiện các mụn nước nhỏ. Những mụn nước này nhanh chóng vỡ ra, hình thành các vết loét gây đau đớn, khiến vật nuôi khó ăn uống và suy nhược nhanh chóng.

Trong nhiều trường hợp, vùng móng chân của gia súc bị sưng đau, lở loét, thậm chí bong móng, làm vật nuôi không thể đứng hoặc di chuyển bình thường. Đối với bò sữa, bệnh còn xuất hiện ở vùng bầu vú và đầu vú, gây viêm loét, đau nhức, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng khai thác sữa. Riêng đối với lợn, tổn thương ở chân thường biểu hiện rõ rệt hơn, vật nuôi đi khập khiễng, đau chân, nằm nhiều và dễ xảy ra hiện tượng bong móng hoặc tuột móng.

Để chủ động phòng, chống bệnh Lở mồm long móng, người chăn nuôi cần thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Trong đó, cần thường xuyên vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, thông thoáng; định kỳ phun thuốc tiêu độc, khử trùng khu vực chăn nuôi, dụng cụ chăm sóc, phương tiện vận chuyển nhằm tiêu diệt mầm bệnh trong môi trường và hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Bên cạnh đó, người chăn nuôi cần chú trọng chăm sóc, cung cấp đầy đủ thức ăn, nước uống hợp vệ sinh; bổ sung dinh dưỡng, khoáng chất và vitamin cần thiết nhằm nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi, đặc biệt trong giai đoạn thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường.

Người dân tuyệt đối không mua bán, vận chuyển, giết mổ hoặc tiêu thụ gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh hoặc gia súc không rõ nguồn gốc. Đối với gia súc mới nhập đàn, cần thực hiện nuôi cách ly, theo dõi tình trạng sức khỏe theo đúng quy định trước khi nhập chung với đàn vật nuôi hiện có nhằm hạn chế nguy cơ xâm nhập và phát tán mầm bệnh trong khu vực chăn nuôi.

Cùng với đó, việc tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn được xác định là giải pháp quan trọng và hiệu quả nhất trong công tác phòng bệnh. Người chăn nuôi cần chủ động phối hợp với ngành thú y trong công tác tiêm phòng định kỳ, giám sát dịch bệnh và thực hiện nghiêm việc khai báo khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu bất thường.

Khi phát hiện gia súc có các biểu hiện như sốt cao, bỏ ăn, chảy nhiều nước dãi, nổi mụn nước ở miệng hoặc chân, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cán bộ thú y hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý kịp thời; đồng thời thực hiện cách ly gia súc bệnh, hạn chế tiếp xúc và tuyệt đối không tự ý vận chuyển, bán chạy gia súc ra khỏi khu vực chăn nuôi nhằm tránh làm dịch bệnh phát tán, lây lan trên diện rộng.

Nhằm chủ động ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh phát sinh và lây lan, UBND xã An Phước đề nghị các hộ chăn nuôi nghiêm túc chấp hành các quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật; tăng cường phối hợp với cơ quan chuyên môn trong công tác khai báo, kiểm dịch, giám sát dịch tễ và xử lý ổ dịch theo quy định. Đồng thời, yêu cầu các ban, ngành, đoàn thể và hệ thống truyền thanh cơ sở tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong việc chủ động bảo vệ đàn vật nuôi, giữ vững an toàn dịch bệnh trên địa bàn.

Việc chủ động phòng, chống bệnh Lở mồm long móng không chỉ góp phần bảo vệ đàn gia súc, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi mà còn tạo nền tảng quan trọng để ngành chăn nuôi địa phương phát triển ổn định, an toàn và bền vững trong thời gian tới.