Xã An Phước hưởng ứng Ngày Thalassemia thế giới (8-5): Nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa bệnh tan máu bẩm sinh

Thalassemia (tan máu bẩm sinh) là nhóm bệnh lý di truyền liên quan đến rối loạn tổng hợp huyết sắc tố, khiến hồng cầu dễ bị phá hủy, dẫn đến tình trạng thiếu máu mạn tính kéo dài. Bệnh không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người mắc mà còn tác động lâu dài đến chất lượng giống nòi. Theo số liệu của ngành y tế, Việt Nam hiện có trên 10 triệu người mang gen bệnh và hơn 20.000 bệnh nhân đang cần được điều trị thường xuyên tại các cơ sở y tế. Mỗi năm, ước tính có khoảng 8.000 trẻ em sinh ra mắc bệnh, trong đó khoảng 2.000 trường hợp ở mức độ nặng phải điều trị suốt đời; đồng thời có hàng trăm thai nhi không thể chào đời do biến chứng phù thai nặng.

Về phân loại, Thalassemia gồm hai thể bệnh chính là Alpha-Thalassemia (thiếu chuỗi alpha) và Beta-Thalassemia (thiếu chuỗi beta), ngoài ra còn có các dạng phối hợp như HbE-Thalassemia. Biểu hiện lâm sàng của bệnh rất đa dạng và phụ thuộc vào mức độ thiếu hụt huyết sắc tố. Ở thể nhẹ, người bệnh thường không có triệu chứng rõ rệt, dễ bị bỏ sót nếu không được tầm soát. Thể trung bình thường biểu hiện khi trẻ từ 4-6 tuổi với các dấu hiệu như da xanh, mệt mỏi, kém hoạt động, khó thở nhẹ. Trong khi đó, thể nặng xuất hiện sớm, trước 2 tuổi, với tình trạng thiếu máu nghiêm trọng, chậm phát triển thể chất, gan lách to, biến dạng xương mặt, suy nội tiết, suy tim, xơ gan… Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong, đồng thời gây gánh nặng lớn về kinh tế và tinh thần cho gia đình và xã hội.

Hiện nay, việc chẩn đoán Thalassemia được thực hiện thông qua các phương pháp xét nghiệm chuyên sâu như tổng phân tích tế bào máu, điện di huyết sắc tố và phân tích đột biến gen. Đối với các trường hợp trung bình và nặng, người bệnh cần được truyền máu định kỳ kết hợp sử dụng thuốc thải sắt suốt đời nhằm hạn chế tình trạng ứ sắt và các biến chứng liên quan. Bên cạnh đó, ghép tế bào gốc (ghép tủy xương) là phương pháp điều trị triệt để với tỷ lệ thành công cao, khoảng 80-90%, đặc biệt hiệu quả khi được thực hiện sớm và có chỉ định phù hợp.

Mặc dù là bệnh di truyền, Thalassemia hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả nếu được tầm soát sớm và tư vấn đúng cách. Các chuyên gia y tế khuyến cáo, thanh niên và những người trong độ tuổi kết hôn, sinh con cần chủ động xét nghiệm phát hiện gen bệnh trước khi lập gia đình. Trường hợp cả hai vợ chồng cùng mang gen bệnh, nguy cơ sinh con mắc thể nặng là rất cao, do đó cần được tư vấn chuyên sâu và thực hiện các biện pháp chẩn đoán trước sinh nhằm có hướng xử trí phù hợp. Đây được xem là giải pháp căn cơ, bền vững để giảm thiểu số trẻ sinh ra mắc bệnh.

Đẩy mạnh tuyên truyền tại xã An Phước

Hưởng ứng Ngày Thalassemia thế giới năm nay, xã An Phước đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều hoạt động truyền thông thiết thực, hướng tới nâng cao nhận thức của người dân về bệnh tan máu bẩm sinh. Công tác tuyên truyền được thực hiện thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt tổ dân cư, lồng ghép trong các chương trình y tế cộng đồng và tư vấn trực tiếp tại trạm y tế xã.

Nội dung tuyên truyền tập trung phổ biến kiến thức cơ bản về nguyên nhân, biểu hiện, hậu quả của bệnh; nhấn mạnh vai trò của việc xét nghiệm sàng lọc trước hôn nhân và trước sinh; đồng thời cung cấp thông tin về các địa chỉ khám, tư vấn uy tín để người dân tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Địa phương đặc biệt chú trọng vận động thanh niên, các cặp đôi trong độ tuổi kết hôn chủ động kiểm tra sức khỏe, từng bước hình thành thói quen tầm soát bệnh từ sớm.

Bên cạnh đó, xã An Phước cũng tăng cường phối hợp giữa ngành y tế với các tổ chức đoàn thể trong việc tuyên truyền, vận động, hỗ trợ những trường hợp mang gen bệnh tiếp cận tư vấn di truyền. Công tác truyền thông được triển khai theo hướng toàn diện, không chỉ nâng cao hiểu biết mà còn góp phần giảm kỳ thị, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng đối với công tác phòng, chống bệnh Thalassemia.

Việc chủ động phòng ngừa và kiểm soát bệnh tan máu bẩm sinh không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ sức khỏe cho mỗi cá nhân, mỗi gia đình mà còn góp phần nâng cao chất lượng dân số, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững. Hưởng ứng Ngày Thalassemia thế giới là dịp để mỗi người dân nâng cao ý thức, cùng chung tay hành động vì một tương lai không còn gánh nặng từ căn bệnh di truyền nguy hiểm này.